Gözden kaçırmayın

MAHALLEMDE HAREKET VARMAHALLEMDE HAREKET VAR

Otizmin Erken Belirtileri ve Tanı Süreci

Balıkesir İl Sağlık Müdürü Dr. Miraç Çavdar, 2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü dolayısıyla önemli açıklamalarda bulundu. Otizm spektrum bozukluğunun (OSB), sosyal iletişimsel alanda belirgin yetersizlikle birlikte sınırlı, tekrarlayıcı davranışlar ve ilgi alanları ile karakterize nörogelişimsel bir bozukluk olduğunu belirtti.

İsmi söylendiğinde bakmama, göz teması kurmama, parmakla işaret edilen nesneye bakmama, tekrarlayıcı davranışlar ve konuşmada gecikme otizmin en belirgin erken belirtileri arasında yer alıyor. Bu belirtiler genellikle erken çocukluk döneminde başlayarak işlevsellikte belirgin bozulmaya yol açıyor.

Tanı Sürecinde Üç Basamaklı Değerlendirme

OSB tanısı için temel olarak 3 basamaklı bir değerlendirme süreci gerekiyor. Bu süreçte ebeveynlerden ayrıntılı bir öykü alınması, çocuk ile yapılan gözlem ve psikiyatrik muayene ile birlikte diğer psikiyatrik ve tıbbi değerlendirmeler yapılıyor. OSB tanısında ebeveynlerin gözlemleri de büyük önem taşıyor.

Tanı ve Tedavide Çok Disiplinli Yaklaşım

Otizmin oluşmasında hem genetik hem de çevresel faktörlerin etkili olduğunu vurgulayan Dr. Çavdar, erken tanı ve müdahalenin semptomların hafifletilmesi açısından kritik öneme sahip olduğunu ifade etti. Erken dönemde yapılan etkili müdahalelerin bozukluğun şiddetini azaltabileceği ve bireyin işlevselliğini artırabileceği bilimsel çalışmalarla kanıtlanmış durumda.

Tanı sürecinde çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanları temel rol oynarken, OSB'nin karmaşık bir bozukluk olması nedeniyle multidisipliner bir yaklaşım gerekiyor. Bu süreçte çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanları, çocuk gelişim uzmanları, psikologlar, dil ve konuşma terapistleri, ergoterapistler ve diğer uzmanlar iş birliği içerisinde çalışarak çocuğun bilişsel, dil ve motor becerilerini, sosyal etkileşim yeteneklerini ve diğer alanlardaki gelişimini kapsamlı şekilde değerlendiriyor.

Ulusal Tarama Programı 9 Yıldır Devam Ediyor

Sağlık Bakanlığı tarafından 2017 yılından bu yana yürütülen "Otizm Spektrum Bozukluğu Tarama ve Takip Programı" kapsamında aile hekimleri aracılığıyla 18-48 ay arasındaki tüm çocuklar otizm riski açısından değerlendiriliyor. Riskli bulunan çocuklar, aile hekimleri ve İl Sağlık Müdürlükleri aracılığıyla randevuları oluşturularak en yakın çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanına yönlendiriliyor.

Program kapsamında yönlendirilen çocukların tanı süreçleri hem İl Sağlık Müdürlükleri hem de Sağlık Bakanlığı tarafından yakından takip ediliyor. Vatandaşlar program hakkında daha detaylı bilgi almak için bağlı bulundukları aile hekimlerine veya İl Sağlık Müdürlükleri Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Birimlerine başvurabiliyor.

Otizm Farkındalığının Küresel Boyutu

Birleşmiş Milletler tarafından 2007 yılında ilan edilen 2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü, otizmli bireylerin haklarına ve toplumsal katılımına dikkat çekmek amacıyla her yıl dünya genelinde kutlanıyor. Bu özel gün, otizm konusunda toplumsal farkındalığın artırılması ve erken tanı imkanlarının yaygınlaştırılması açısından büyük önem taşıyor.

Erken Tanının Önemi

Dr. Miraç Çavdar, açıklamasının sonunda ailelere önemli bir mesaj vererek "Otizmde erken tanı tedavinin en önemli parçasıdır" ifadesini vurguladı. Bu mesaj, erken teşhisin çocukların geleceği için neden bu kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.

Editör Yorumu

Otizm spektrum bozukluğunda erken tanı ve müdahale, çocukların gelecekteki yaşam kalitesini doğrudan etkileyen kritik bir faktör. Sağlık Bakanlığı'nın 9 yıldır sürdürdüğü tarama programı, 18-48 aylık bebeklerde sistematik tarama yaparak binlerce aileye erken teşhis imkanı sunuyor. Ailelerin çocuklarındaki erken belirtileri tanıması ve zamanında aile hekimlerine başvurması, tedavi sürecinin başarısını büyük ölçüde artırıyor. Unutulmamalıdır ki erken tanı, otizmli bireylerin topluma kazandırılmasında en güçlü araçtır.