Gözden kaçırmayın

Büyükşehir Belediyesi’nden Çiftçilere Reflektör DesteğiBüyükşehir Belediyesi’nden Çiftçilere Reflektör Desteği

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK), geçtiğimiz yıllarda yaşanan COVID-19 pandemisi döneminde sağlık personeline uygulanan istifa yasağını hukuka uygun buldu. 2025/3013 esas ve 2025/2885 karar numaralı davada, pandemi koşullarında alınan bu tedbirin üstün kamu yararı ve sağlık hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi amacı taşıdığı belirtildi.

Kararın arka planı

İstanbul'da bir devlet hastanesinde kulak burun boğaz uzmanı olarak görev yapan bir doktor, Mart 2021'de istifa talebinde bulunmuştu. Ancak Sağlık Bakanlığı'nın 03.03.2021 tarihli genelgesi uyarınca bu talep reddedilmişti. Doktorun açtığı davada Danıştay 12. Dairesi, istifa yasağını hukuka aykırı bularak iptal kararı vermişti. İstanbul Valiliği'nin temyiz başvurusu üzerine dosya İDDK'ya taşındı.

Hukuki değerlendirme ve karar gerekçesi

İDDK, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 96. maddesini merkeze alan bir değerlendirme yaptı. Madde, olağanüstü hal, seferberlik, savaş hali veya genel hayatı etkileyen afet durumlarında memurların istifa taleplerinin reddedilebileceğini öngörüyor. Kurul, COVID-19 pandemisinin teknik anlamda "olağanüstü yönetim hali" sayılamayacağını, ancak Dünya Sağlık Örgütü'nün pandemi ilan ettiği bu dönemin "tehlikeli salgın hastalık" hali olduğunu vurguladı. Kararda, idarenin Anayasa'nın 56. maddesi uyarınca herkesin sağlıklı yaşam hakkını koruma yükümlülüğü bulunduğuna dikkat çekildi.

Pandemi döneminde sağlık sistemi ve personel durumu

COVID-19 pandemisi sırasında Türkiye'de yaklaşık 540.000 sağlık çalışanı (165.000 doktor, 200.000 hemşire ve 175.000 diğer personel) aktif görev yapıyordu. Pandeminin en yoğun döneminde sağlık çalışanları aşırı iş yükü, tükenmişlik ve enfeksiyon riskiyle karşı karşıya kaldı. Bu dönemde birçok sağlık çalışanı istifa etmek istemiş, ancak Bakanlığın genelgesiyle bu talepler kısıtlanmıştı.

Üstün kamu yararı vurgusu

İDDK kararında, memurların istifa hakkının kanuni bir hak olduğunu ancak olağanüstü koşullarda bu hakkın kullanımına geçici sınırlamalar getirilebileceği belirtildi. Kamu sağlığının korunması ve temel sağlık hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesinin üstün kamu yararı oluşturduğu ifade edildi. Kararda, Sağlık Bakanlığı'nın 7244 sayılı Kanun'dan aldığı yetkiye dayanarak salgınla mücadelede hayati öneme sahip personelin görevde kalmasını sağlamaya yönelik tedbirler aldığı vurgulandı. Bu tedbirlerin ölçülü ve geçici olduğuna, zorunlu bir kriz yönetimi uygulaması niteliği taşıdığına dikkat çekildi.

Editör Yorumu

Danıştay'ın bu kararı, olağanüstü dönemlerde bireysel haklar ile kamu yararı arasındaki dengeyi nasıl kurduğunu gösteren önemli bir yargı içtihadı oluşturuyor. Pandemi gibi küresel krizlerde, sağlık sisteminin sürdürülebilirliği ve toplum sağlığının korunması öncelikli hale geliyor. Ancak bu karar, aynı zamanda sağlık çalışanlarının olağanüstü koşullarda karşılaştığı zorluklar ve mesleki tükenmişlik sorunlarına da işaret ediyor. Sağlık sistemlerinin sadece kriz dönemlerinde değil, normal süreçlerde de personel hakları ve çalışma koşullarını iyileştirmeye yönelik yapısal düzenlemelere ihtiyaç duyduğu açıkça görülüyor.