Gözden kaçırmayın

Büyükşehir Belediyesi’nden Çiftçilere Reflektör DesteğiBüyükşehir Belediyesi’nden Çiftçilere Reflektör Desteği

Anketörlük Hizmeti Emeklilikte Hangi Kanunu Belirliyor?

1999 yılında özel sektörde SSK'lı olarak işe başlayan, 2007 yılında Türkiye İstatistik Kurumu'nda (TÜİK) 38 gün anketörlük yapan ve 2009'da memuriyete geçen bir vatandaşın "5434 mü, 5510 mu?" sorusu, binlerce kişiyi ilgilendiren emeklilik mevzuatını gündeme getirdi. Uzman değerlendirmesi, 1 Ekim 2008 öncesi memuriyet bağı olmayan anketörlük gibi hizmetlerin 5510 kapsamında değerlendirildiğini ortaya koydu.

1 Ekim 2008: Emeklilikte Kritik Eşik

Memurların hangi emeklilik kanununa tabi olacağını belirleyen en kritik tarih 1 Ekim 2008'dir. Bu tarihte yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile birlikte, bu tarihten sonra memuriyete ilk kez başlayanlar 5510 kapsamına alınıyor. 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ise 1 Ekim 2008 öncesinde memuriyet bağı kurmuş olanları kapsıyor.

TÜİK Anketörlüğü Neden 5434 Kapsamına Girmiyor?

Türkiye İstatistik Kurumu, merkezi Ankara'da olmak üzere 26 Bölge Müdürlüğü'nden oluşan bir devlet kurumu olarak faaliyet gösteriyor. TÜİK anketörlük hizmetinin, kamu hizmeti olmasına rağmen 4/a (işçi) statüsünde sigorta primleri ödenen bir hizmet olduğu belirtildi. Bu nedenle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/A bendine tabi bir memuriyet sayılmadığı için 5434 kapsamına dahil edilmiyor. Dolayısıyla, 2009'da memuriyete başlayan ve 1 Ekim 2008 öncesinde memuriyet bağı olmayan kişilerin emeklilik işlemleri 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılıyor.

EYT Durumu ve Emeklilik Şartları

1999'daki özel sektör çalışmasının 8 Eylül 1999'dan önce başlaması halinde EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) kapsamında yaş şartı aranmazken, bu tarihten sonraki çalışmalar için 60 yaş şartı devreye giriyor. Memur statüsünden emeklilik için ise 25 yıl hizmet süresi (işçilik, esnaflık, borçlanılan süreler dahil memurluk süresi) gerekiyor. Bu şart 5434 sayılı Kanun'un 39. maddesi hükmü gereğince uygulanıyor.

5434 ile 5510 Arasındaki Maaş Farkı

İki kanun arasındaki temel fark, emekli aylığının hesaplanma yönteminden kaynaklanıyor. 5434 sayılı Kanun'a tabi memurların aylıkları, son görevdeki maaş ve unvan baz alınarak hesaplanırken, 5510 sayılı Kanun'a tabi olanlarda ise tüm çalışma hayatı boyunca ödenen primler ve ortalama kazanç dikkate alınıyor. Bu durum, emekli maaşlarında önemli farklara yol açabiliyor.

Vatandaşlar Ne Yapmalı?

SGK'nın HİTAP programında kişilerin hangi kapsamda kayıtlı olduğu görülebiliyor. Benzer durumdaki vatandaşların, emeklilik planlaması yapmadan önce mutlaka SGK'dan hizmet dökümü almaları ve yetkililerle görüşmeleri öneriliyor.