Gözden kaçırmayın

T.C. Çevreci Belediyeler Birliği Nisan Ayı Encümen Toplantısı Küçükkuyu'da GerçekleştirildiT.C. Çevreci Belediyeler Birliği Nisan Ayı Encümen Toplantısı Küçükkuyu'da Gerçekleştirildi

Gömeç Belediyesi tarafından 1 Mayıs 2026 tarihinde yapılan açıklamada, Köy Enstitüleri'nin Türkiye'nin üreten bir toplumla gelişmesi ve hakça bölüşen bir ülke olmasını hedefleyen bir eğitim modeli olduğu vurgulandı. Belediyeden yapılan yazılı paylaşımda, mevcut eğitim sisteminin bilimsellikten uzaklaştığı ve kazanılmış değerleri tükettiği ifade edildi. ## Tarihi Süreç ve Kuruluş Amacı Açıklamada, Köy Enstitüleri'nin tarihçesine dair detaylı bilgiler verildi. Bilindiği üzere Köy Enstitüleri, Türkiye'de köye öğretmen ve meslek erbabı yetiştirmek üzere **17 Nisan 1940** tarihli ve 3803 sayılı yasa ile açılan okul türü olarak tarihe geçmişti. Dönemin Millî Eğitim Bakanı **Hasan Âli Yücel** ve İlköğretim Genel Müdürü **İsmail Hakkı Tonguç** tarafından yönetilen bu proje, tamamen Türkiye'ye özgü bir eğitim modeli olarak değerlendiriliyor. Gömeç Belediyesi'nin paylaşımında, 1945 yılında enstitüler hakkında "dinsiz ve komünist yetiştiren yuvalar" şeklinde iddialarla karalama kampanyaları düzenlenmeye başlandığı hatırlatıldı. Sürecin siyasi boyutuna değinilen açıklamada, o dönem TBMM'de yapılan bütçe görüşmelerinde yaşanan bir diyaloga da yer verildi. ## TBMM'deki Tarihi Diyalog Belediye bildirisinde, dönemin milletvekillerinden Emin Sazak'ın enstitü mezunlarının gittikleri köylerde kendilerini Atatürk zannettiklerini söylemesi üzerine, Hasan Âli Yücel'in verdiği cevap şu ifadelerle aktarıldı: *"Bu çocukların herbirinin birer Atatürk olması temenni edilir."* Açıklamada, Kıta Avrupası'nda faşizm nedeniyle milyonlarca insanın hayatını kaybettiği bir dönemde, Türkiye'nin köylerinde bilimin ve emeğin yüce değer olarak öğretildiğine dikkat çekildi. Köy çocuklarının Tolstoy, Zola, Shakespeare ve Dostoyevski gibi dünya klasiklerini okuduğu, bağlama, keman ve mandolin çaldığı vurgulandı. Köy Enstitüleri, Atatürk'ün hedeflediği muasır medeniyet seviyesine ulaşılması için atılan en devrimci adım olarak nitelendirildi. ## Kapanış Süreci ve Günümüz Eleştirisi Belediye açıklamasında, Köy Enstitüleri'nin **27 Ocak 1954** tarihinde Demokrat Parti döneminde çıkarılan 6234 sayılı kanunla kapatıldığı bilgisi paylaşıldı. Metinde, "O adımları atan ayakları kırdılar" ifadeleri kullanılarak kapatılma süreci eleştirildi. Günümüz eğitim sistemine dair sert eleştirilerin de yer aldığı bildiride, özellikle kırsaldaki çocukların geleceğine dair endişeler dile getirildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: *"Bugün ise köy çocuklarının geleceği karanlık. Hangi gerici vakfın yurdunda yanacaklar, hangi cemaatin himayesinde tecavüze uğrayacaklar ve tüm bunlara hangi devletin otoritesi altında susulacak diye korkuyorlar."* ## Deprem Referansı ve Çağrı Gömeç Belediyesi, açıklamasında 2023 yılında yaşanan Kahramanmaraş depremine de atıfta bulunarak, ülkenin içinde bulunduğu durumu "şiddet sarmalı" olarak tanımladı. Belediyeden yapılan çağrıda, eğer ülkenin değerleri anılacaksa; "Amerikan postallarını memleketin bağrına bastıranlar" değil, Köy Enstitüleri gibi çağının 100 yıl ilerisinde bir eğitim kurumunu yoktan var eden İsmail Hakkı Tonguç ve Hasan Âli Yücel'in anılması gerektiği belirtildi. Köy Enstitüleri, 1940-1954 yılları arasında faaliyet gösterdiği süre boyunca yalnızca öğretmen değil; yazar, şair, ressam, ozan, radyo programcısı, bilim insanı ve siyasetçi de yetiştirmiş olup, Türk eğitim tarihinin önemli bir dönüm noktası olarak kabul edilmektedir.